Opis książki:

Poszukiwanie sensu jako podstawowa potrzeba człowieka

Dlaczego człowiek poszukuje sensu nawet wtedy, gdy jego podstawowe potrzeby są zaspokojone? Czy nasze życie ma wymiar, którego nie można wyjaśnić wyłącznie poprzez biologiczne popędy i mechanizmy psychologiczne?

Viktor E. Frankl, austriacki psychiatra, neurolog i twórca logoterapii, podejmuje te pytania, łącząc refleksję nad ludzką psychiką z filozofią egzystencjalną. W jego ujęciu dążenie do sensu jest jedną z najważniejszych sił motywujących człowieka, a zdolność odnajdywania znaczenia własnego życia pozostaje istotna nawet w obliczu cierpienia i trudnych doświadczeń.

„Bóg ukryty” rozwija tę koncepcję, kierując uwagę ku duchowemu wymiarowi ludzkiej egzystencji i pytaniu o sens ostateczny – taki, którego nie da się sprowadzić do osobistych sukcesów, przyjemności czy społecznego uznania.
 

Nieświadomy Bóg i ukryty wymiar duchowości

Jedną z centralnych idei książki jest koncepcja nieświadomej religijności, którą Frankl przedstawia jako możliwość istnienia głębokiej, nie zawsze uświadamianej relacji człowieka z transcendencją.

Autor rozważa, czy poszukiwanie prawdy, dobra i sensu może wskazywać na duchowy wymiar istnienia, nawet jeśli dana osoba nie identyfikuje się z żadną religią.

Nie oznacza to, że Frankl przypisuje każdemu człowiekowi ukrytą wiarę w konkretnego Boga. Jego rozważania dotyczą raczej możliwości istnienia wymiaru duchowego, który nie zawsze znajduje wyraz w świadomych przekonaniach i praktykach religijnych.
 

Logoterapia, czyli psychoterapia skoncentrowana na sensie

Frankl stworzył logoterapię, określaną jako trzecią wiedeńską szkołę psychoterapii, obok psychoanalizy Sigmunda Freuda i psychologii indywidualnej Alfreda Adlera. W centrum jego podejścia znajduje się wola sensu – przekonanie, że człowiek nie jest motywowany wyłącznie dążeniem do przyjemności czy władzy, ale również potrzebą odnalezienia znaczenia własnego istnienia. Autor podkreśla, że sens nie musi być czymś abstrakcyjnym. Może ujawniać się w relacjach, twórczości, odpowiedzialności, wartościach oraz sposobie, w jaki odpowiadamy na doświadczenia, których nie możemy zmienić.

W „Bogu ukrytym” rozszerza tę perspektywę o pytania dotyczące sumienia, duchowej nieświadomości i ostatecznych podstaw ludzkiego życia.
 

Człowiek to coś więcej niż jego popędy

Ważnym wątkiem książki jest polemika z redukowaniem religijności, moralności i duchowości do mechanizmów psychicznych. Frankl krytycznie odnosi się do wybranych założeń psychoanalizy Freuda, zwłaszcza interpretowania doświadczeń religijnych wyłącznie jako przejawów nieuświadomionych potrzeb i konfliktów. Zamiast tego proponuje spojrzenie na człowieka jako istotę posiadającą wymiar duchowy, zdolność dokonywania wyborów i przekraczania własnych ograniczeń. Szczególne znaczenie ma tu pojęcie autotranscendencji, czyli skierowania uwagi poza własne „ja”, ku drugiemu człowiekowi, wartościom lub zadaniu, które nadaje życiu sens.
 

Duchowość nie musi oznaczać religijności

Jednym z istotnych rozróżnień Frankla jest oddzielenie duchowego wymiaru człowieka od przynależności religijnej. Logoterapia nie ma prowadzić pacjenta do określonej wiary ani rozstrzygać kwestii istnienia Boga. Jej zadaniem jest pomaganie człowiekowi w odkrywaniu sensu oraz rozpoznawaniu osobistej odpowiedzialności za własne życie.

Frankl stawia jednak pytanie, czy poza indywidualnymi doświadczeniami sensu istnieje również wymiar ostateczny, którego człowiek może poszukiwać niezależnie od przyjętego światopoglądu. W ten sposób książka tworzy przestrzeń do refleksji zarówno dla osób wierzących, jak i tych, które interesują się duchowością z perspektywy filozoficznej lub psychologicznej.
 

Viktor Frankl i pytanie o ostateczny sens życia

Viktor E. Frankl (1905–1997) był austriackim psychiatrą, neurologiem i filozofem, a także ocalałym z nazistowskich obozów koncentracyjnych. Jego doświadczenia wojenne oraz wieloletnia praktyka kliniczna wpłynęły na rozwój logoterapii, której podstawowe założenia przedstawił między innymi w książce „Człowiek w poszukiwaniu sensu”.

„Bóg ukryty” stanowi bardziej teoretyczne i filozoficzne rozwinięcie jego myśli. Autor analizuje tu zagadnienia nieświadomości, religijności i ludzkiego sumienia, szukając odpowiedzi na pytanie o miejsce transcendencji w życiu człowieka.

To lektura dla osób zainteresowanych psychologią egzystencjalną, filozofią człowieka, duchowością i logoterapią. Nie daje gotowych odpowiedzi na pytanie o istnienie Boga, lecz zachęca do zastanowienia się nad tym, skąd bierze się ludzka potrzeba sensu i co oznacza życie skierowane ku wartościom wykraczającym poza własne potrzeby.
 

Wydawnictwo: Czarna Owca

Rok wydania: 2019

Okładka: twarda

Format: 130 × 200 mm

Ilość stron: 240

ISBN: